„Мирисот на времињата и верноста до крај“
Фала му на Господа, никогаш не сум бил фанатичен пророк на последните времиња, ниту теоретичар на заговор. Но, трошејќи ја четириесет и осмата година Господова, не можам а да не ја почувствувам промената — не толку во настаните, колку во нивниот мирис.
Времињата имаат мирис. И оној што долго живее, го распознава.
Далеку од тоа дека порано се живеело полесно: имало глад, војни, болести, постојани конфликти и стравови. Човекот отсекогаш живеел на работ. Но можеби трагедиите не биле толку медиумски изложени, па не го распарчуваа секојдневно нашиот нервен систем, не нѐ држеа во состојба на постојана внатрешна тревога, како што е тоа денес.
Но едно нешто јасно го паметам.
Скопје имаше магли. Густи, тешки. Но воздухот — и покрај толкуте ќумбиња — не мирисаше на изгорена инсталација. Денес, во таква канцерогена средина живееме и работиме ние, а уште потешко — растат нашите деца. Не само телесно, туку и душевно, во воздух исполнет со страв, брзина и рамнодушност.
Се сеќавам дека училиштето не беше само место за знаење, туку пред сѐ за воспитување. Денес, новите генерации наставници, притиснати од системи, програми и бирократии, тешко се справуваат со големиот број темпераментни и ранети деца. Наместо да ги препознаеме нивните внатрешни викови, ние често ги „обележуваме“ уште од мали, а потоа се чудиме што низ образованието добиваме млади луѓе со психички тегоби, за кои веќе немаме ни јазик, ни трпение, ни простор.
Се сеќавам дека за лекарите докторската етика беше поважна од статистиката, од квотите и од профитот. Пациентот беше човек, не бројка. Денес, во време на технолошки напредок, често чувствуваме дека човечноста заостанува чекор зад апаратите.
Се сеќавам и на државата како симбол — несовршен, но стабилен — на правда и сигурност. Денес правните регулативи личат на раштиман инструмент, во кој обичниот човек тешко ја наоѓа мелодијата на правдата.
Можеби навистина живееме во време на транзиција — судир меѓу старото и новото, меѓу тишината и дигиталната врева. Ние, средновечните, сме некаде помеѓу — ни сосема таму, ни целосно овде. Но кога станува збор за здравјето, децата, воспитанието, правдата и законот, не смее да постои „преоден период“. Тука компромис не е дозволен.
Лекарот, учителот и попот во селото некогаш беа синоними за верба, вистина, почит и ученост. Тие беа столбови на заедницата. Тоа не смее да исчезне во ниедно време — макар времето да има апокалиптичен лик.
И кога Господ сѐ уште не се откажал од човекот и од Земјата, јас уште помалку имам право да се откажам. Иако, да бидам искрен, понекогаш и таква мисла знае да ме посети. Но тогаш си велам: мора сѐ уште да има некакви — макар и уморни — јавачи на Апокалипсата. Не за да ја забрзаат, туку за да ја преживеат со образ, со совест и со вера.
За инает на времињата.
И додека Господ нѐ држи со умот и на нозе. ❤
П.С. Имам неверојатно прекрасни доктори и неверојатно прекрасни колеги-наставници. Чисто да се знае. - Симеон Стефковски
20ti
