Манастир Св. Никола - Љубанци - Скопска Црна Гора

За свети Наум Охридски

Иако Свети Наум Охридски Чудотворец (заедно со Свети Климент) е еден од најважните столбови на словенската писменост и духовност, во историската и богословската наука нема зачувано автентични пишани текстови, беседи или оригинални светоотечки поуки кои директно му се припишуваат нему (како што е случајот со Свети Климент Охридски, од кого имаме зачувано бројни поучни и пофални слова).
Свети Наум бил познат по својата исклучителна смиреност, тихување (исихазам) и чудотворство. Неговата мисија била повеќе насочена кон практична духовна работа, просветителство, лекување на луѓето и градење на манастирскиот комплекс на Охридското Езеро.
Сепак, неговиот духовен профил, поука и аманет се зачувани преку неговите житија и преку преданието на Црквата. Ако го бараме неговиот суштински „глас“, тој е содржан во три главни духовни начела кои тој ги живеел и ги пренесувал:

1. Молитвено тихување и чистота на срцето
За разлика од Свети Климент кој бил епископ и народен проповедник, Свети Наум бил монах-исихаст. Неговата најголема „поука“ е самиот негов начин на живот — молитва во самотија, пост и непрестајно барање на Божјата благодат. Тој поучувал дека вистинското знаење и мир не доаѓаат само од книгите, туку од очистеното срце.

2. Кротост и служење на најслабите
Според преданијата и сведоштвата за неговите чуда, Свети Наум имал посебна харизма за исцелување на душевни болести и луѓе со тешки маки. Неговиот однос кон сиромашните и болните е жива поука за крајна кротост, сочувство и несебична љубов кон ближниот. Тој не оставил зборови, туку дела на милосрдие.
3. Чување на верата и словенската писменост
Како ученик на Светите Методиј и Кирил, Свети Наум со целиот свој живот поучувал за важноста на доследното чување на православната вера и ширењето на писменоста на разбирлив, мајчин јазик. За него, писменоста била во служба на спасението на душата.
Но, ако бараме негова поука, таа е запишана во тишината на неговиот манастир и во вековните чуда кои сведочат дека „најгласната поука се живее, а не се зборува“.

Подготви: Симеон Стефковски